Lees de blog-artikelen van onze Solution Advisors

30/09/2014 - Belinda de Langen, Senior Solution Advisor Microsoft

Wij krijgen regelmatig vragen over het licentiëren van RDS (Remote Desktop Services) en VDI (Virtual Desktop Infrastructure) omgevingen:

  • In welk geval heeft u een Windows Enterprise licentie nodig?
  • Moet daar Software Assurance op aangekocht worden, of is een VDA (Virtual Desktop Access) abonnement misschien een betere oplossing?
  • Heeft u ook een RDS CAL licentie nodig?

Het juiste licentieadvies hangt af van verschillende factoren. Bijvoorbeeld of er gewerkt wordt met fat clients of thin (of zero) clients. Welke technologie wordt er aangeboden en van welke uitgever, etc. Ook is het is van belang over welke contractvorm we spreken.

Licentiëren van een RDS omgeving

Om de licentiemethode te begrijpen is het goed om eerst uit te leggen wat een RDS omgeving precies doet. RDS is een functie in Windows Server die gebruikers in staat stelt applicaties te benaderen die in het datacenter draaien. U maakt een connectie naar de betreffende Windows Server met RDS en kunt van daaruit op afstand werken.

Om de Windows Server te mogen benaderen is vrijwel altijd een Windows Server CAL nodig. Daarnaast heeft u een RDS CAL nodig om de RDS functionaliteiten te kunnen gebruiken. In de RDS CAL is ook App-V opgenomen om applicaties te kunnen streamen. Indien u meer apparaten gebruikt dan er users zijn, kunt u beter een User CAL in plaats van een Device CAL inzetten. Voor applicaties die op de RDS Server staan en benaderd worden vanaf de verschillende devices, moet u over licenties beschikken. Dit is nodig per device of per user - wanneer het een product betreft dat in een Office 365 abonnement beschikbaar is (bijvoorbeeld Office 365 ProPlus en Visio en Project for Office 365). Binnen deze oplossing wordt een RDS Server sessie benaderd door de gebruiker. Licentiëring van het desktop Operating System staat dan ook los van de RDS licentiëring.

Licentiëren van een VDI omgeving

VDI is een virtualisatietechniek waardoor toegang wordt verkregen tot een volledig virtuele desktop die op een server wordt gehost. In dit geval draait dus uw Windows Professional of Enterprise OS, met daarop al uw applicaties en settings, in het datacenter.

In deze situatie geldt een uitzondering op Windows CAL gebied. Er zijn fysieke Operating System Environments (OSE’s) die uitsluitend worden gebruikt voor het hosten en beheren van virtuele OSE´s. In dit geval vermeldt de Microsoft Product Use Rights (PUR) dat u geen Windows CAL’s nodig heeft voor toegang tot die fysieke OSE. De kans is echter groot dat er binnen een omgeving overige Windows Servers staan waarvoor wel een CAL benodigd of al aanwezig is. Een spreekwoordelijke sigaar uit eigen doos dus.

Wanneer u een VDI omgeving baseert op technologie van Microsoft heeft u een RDS CAL nodig. Ook is een System Center Configuration Manager Client Management License nodig voor het beheer van de virtuele omgeving. Deze twee producten zijn ook gebundeld beschikbaar in de VDI Suite van Microsoft.
De RDS CAL heeft u echter niet in alle gevallen nodig. Wanneer u bijvoorbeeld met Citrix XenDesktop werkt en u geen functionaliteit gebruikt van de RDS Server, is deze CAL niet nodig. Wilt u in een VDI omgeving aanvullend gebruik maken van de mogelijkheid om applicaties te streamen met App-V? Dan is daarbij wel een Microsoft Desktop Optimization Pack (MDOP) abonnement nodig.

Om de versie van het Windows OS dat in het datacenter draait te mogen benaderen, heeft u Virtual Desktop Access (VDA) nodig. Dit recht is opgenomen in de Software Assurance voor Windows Enterprise, maar is ook beschikbaar als los abonnement. U dient een upgradelicentie met Software Assurance te hebben voor alle fat clients binnen de werkomgeving die een virtuele desktop kunnen benaderen met daarop een Windows besturingssysteem.
Er zijn scenario’s waar een upgradelicentie met Software Assurance niet kan worden aangeschaft. Bijvoorbeeld voor thin clients of thuis-PC’s van niet-primaire gebruikers die een VDI omgeving benaderen. In dit geval dient u een VDA Subscription aan te kopen. Deze VDA subscription geeft overigens geen recht op een lokale installatie van het Windows OS.
Gaat het om primaire medewerkers waarvan de werkplek op kantoor is afgekocht met Software Assurance of VDA? Dan geldt dat er van buiten de organisatie ook ingelogd mag worden vanaf bijvoorbeeld een thuis-PC of iPad door middel van Roaming Use Rechten.

Met VMware Horizon 6 (met View) is het overigens ook mogelijk om een VDI omgeving op te zetten waarbij u geen virtuele Windows desktop, maar een virtuele Windows Server, aan de gebruikers aanbiedt. Deze technologie maakt gebruik van Windows RDS functionaliteit. In dat geval volstaat het om de server(s) te voorzien van Windows Server Datacenter, Windows CAL en RDS CAL.

Ook in een VDI omgeving dient u licenties voor het gebruik van applicaties (zoals Office, Project en Visio) af te nemen.

Enterprise (Subscription) Agreements in een VDI of RDS omgeving

De diverse licentiecontracten van Microsoft bieden mogelijkheden om beide situaties te licentiëren. Maar wanneer u dit binnen een Enterprise Agreement wilt doen geldt een standaardisatieplicht. Wanneer u Windows Enterprise of VDA in het contract opneemt, dient u voor elk ‘gekwalificeerd apparaat’ een licentie af te nemen.
Maar wat is nu een gekwalificeerd apparaat? Uit de definitie die Microsoft hiervoor aanhoudt valt te herleiden dat in een VDI omgeving elk apparaat gelicentieerd moet worden voor de device based standaardisatieproducten die in het contract worden opgenomen. Deze producten zijn Windows Enterprise, VDA, Office Professional Plus, Core CAL Device CAL en Enterprise CAL Device CAL.

In een RDS omgeving wordt vaak gewerkt met thin clients of zelfs met zero clients. Deze apparaten draaien bijvoorbeeld op Windows Embedded en kunnen technisch ook geen Windows Professional installatie aan. Volgens de definitie zouden deze apparaten dus mogen worden uitgesloten als ‘gekwalificeerd apparaat’. Het kan dus zijn dat een organisatie met 2.000 werkplekken een Enterprise Agreement tekent, met daarin alleen Windows Enterprise licenties voor de 300 fat clients die binnen de omgeving aanwezig zijn. Het minimum hierin is overigens 250, omdat dat de ondergrens van een Enterprise Agreement is.

Is bij deze organisatie op de RDS Server Office Professional Plus geïnstalleerd? Dan heeft u  uiteraard wel licenties nodig voor alle devices die een verbinding kunnen maken met deze RDS Server. In dat geval sluit u dus de thin client uit voor de standaardisatieplicht op Windows, maar kunt u wel 2.000 maal Office Professional Plus in het Enterprise contract opnemen.

Meer informatie

Bent u op zoek naar meer informatie over de licentiëring van RDS of VDI binnen uw organisatie? Neem dan contact op met een van onze Solution Advisors Microsoft.

Neem contact op

Deel deze pagina