De koop en verkoop van tweedehands softwarelicenties

Tweedehands licenties, veel voordeel zou je zeggen. Maar niet alleen voordeel. Het is ook een onderwerp met valkuilen en kleine lettertjes. In oktober 2015 schreef collega Simon van Well al een blog hierover, na de UsedSoft uitspraak in 2012. Wij spreken nog regelmatig klanten die vragen hoe het precies is geregeld met het (door)verkopen van softwarelicenties. Reden voor Mr. Sarah Herzet om het onderwerp weer eens te bekijken.

Door Mr. Sarah Herzet, Manager Legal & Tenderdesk

 Leestijd: 3.50 min.

Hoe zit het precies met softwarelicenties?

Het uitgangspunt bij softwarelicenties is dat de auteursrechthebbende, ook wel “softwarefabrikant”, het wettelijke alleenrecht heeft op het te koop aanbieden van software en het kopiëren van software. Voor het gebruik (en eventueel doorverkoop) van software is aldus altijd toestemming nodig van de softwarefabrikant.

Is hierin iets veranderd na de UsedSoft uitspraak van het Europese Hof in 2012?

Nee, niet helemaal. Wat namelijk ook van belang is, is de definitie van ‘verkoop’ en ‘uitputting’. Uitputting wil zeggen dat de auteursrechthebbende geen bezwaar kan maken tegen het (door)verkopen van auteursrechtelijk beschermd werk zoals in dit geval bij een softwarelicentie. Ik licht dit graag toe aan de hand van een voorbeeld.

Je koopt een boek in een boekhandel op de hoek van de straat. Om in de juiste termen te blijven verkrijg je daarmee ook eigenlijk een soort van licentie om het boek te lezen. Nadat jijzelf en wellicht de rest van de familie het boek heeft gelezen, besluit je het boek te verkopen aan jouw buurman. Jouw buurman koopt het boek van jou en verkrijgt daarmee de licentie, die jij eerder had, om het boek te lezen.

De auteursrechthebbende van het boek zal er (en kan er) geen probleem mee hebben dat jij het boek doorverkoopt aan jouw buurman. Het auteursrecht op het boek is uitgeput ten aanzien van (door)verkoop aan jouw buurman. Met andere woorden, je mag het boek (door)verkopen. De rechten die jij eerder had met betrekking tot het boek worden daarmee door de ‘verkoop’ overdragen aan jouw buurman.

Als je nu hetzelfde voorbeeld neemt zoals hierboven, maar je vervangt het woord ‘boek’ door ‘softwarelicentie’ dan is sprake van een andere situatie. De auteursrechthebbende van de softwarelicentie zal jou namelijk in de regel verbieden om deze (door) te verkopen.

Eigenlijk wel vreemd dat een boek wel doorverkocht mag worden, en een softwarelicentie niet?

Nou, dat vond het Hof dus in feite ook. Belangrijk daarbij was dat het Hof zich dus moest uitspreken of er bij de overdracht van een softwarelicentie (eigenlijk ook zoals bij het kopen van boek) wel sprake kon zijn van ‘verkoop’. Volgens de softwarefabrikant is namelijk van verkoop geen sprake en krijgt de koper enkel een beperkt (en niet verkoopbaar) gebruiksrecht.

Wat zegt het Hof over de verkoopbaarheid van dit gebruiksrecht?

Het Hof zegt dat dit gebruiksrecht (de softwarelicentie) wel degelijk doorverkocht mag worden als sprake is van de volgende omstandigheden:

  1. De software is met instemming van de softwareleverancier (dus legaal) op de markt gebracht; én
  2. Aan de verkoper een prijs is betaald; én
  3. Een gebruiksrecht voor onbepaalde tijd is verleend.

En als je een gebruiksrecht hebt gekregen voor bijvoorbeeld een of drie jaar?

Volgens het Hof mag je in een dergelijk geval het gebruiksrecht NIET (door)verkopen.

En als de licentievoorwaarden (bij licenties voor onbepaalde tijd) vermelden dat je de licenties niet mag doorverkopen?

Dan mag je desondanks deze licenties doorverkopen. Het Hof zegt namelijk dat de licentievoorwaarden op dit punt moeten wijken voor dwingend voorgeschreven wetgeving ten aanzien van bepalingen van koop en verkoop. De betreffende bepalingen in een overeenkomst tussen de softwarefabrikant en de gebruiker, die de verkoop van licenties verbieden, zijn in juridische termen: nietig.

Zijn er nog meer voorwaarden die het Hof heeft gesteld aan de (door)verkoop van licenties?

Ja, dit betreffen de volgende voorwaarden:

  1. Het is niet toegestaan om een licentie op te splitsen en in delen te verkopen. Als je bijvoorbeeld een licentie hebt aangeschaft voor 30 gebruikers en je er maar 20 nodig hebt, mag je de resterende 10 niet afsplitsen en verkopen.
  2. Na (door)verkoop mag de betreffende software niet meer door jou worden gebruikt en dien je de software te deïnstalleren/onbruikbaar te maken.

Kan ik onderhoudscontracten of abonnementen ook (door)verkopen?

Nee dit kan niet.

Ik gebruik Software as a Service (SaaS). Valt de verkoop hiervan ook onder de uitspraak van het Hof?

Nee, er is bij SaaS namelijk enkel toegang tot een online functionaliteit.

Wat zegt COMPAREX over het (door)verkopen van licenties of over het aanschaffen van tweedehands licenties?

Wij kunnen daar op voorhand geen eenduidig antwoord opgeven. Het laatste wat je als klant namelijk wilt is dat jij de licenties verkoopt, maar vervolgens in een (kostbaar en langdurig) juridisch conflict komt met de fabrikant. Daarnaast wil je als kopende partij voorkomen dat je licenties gaat gebruiken die niet in overeenstemming zijn met de oorspronkelijk overeengekomen licentiebepalingen. Dan zou je namelijk door de fabrikant kunnen worden aangesproken op inbreuk op zijn auteursrecht.

Meer weten of advies nodig?

De uitspraak van het Hof bevat de nodige juridische haken en ogen. Heb je vragen over (tweedehands) licenties dan nodigen wij je graag uit om contact met ons op te nemen. Dat kan door je gegevens achter te laten in het onderstaande formulier.

De gehele uitspraak is terug te vinden als "Hof van Justitie 3 juli 2012, C-128/11 (Oracle/UsedSoft)"

 Neem NU contact met ons op!

 

Neem contact op

Sarah Herzet

Sarah Herzet

Manager Legal & Tenderdesk

Deel deze pagina