Hoe licentiëer je Remote Desktop Services of Virtual Desktop Infrastructure omgevingen?

Wij krijgen nog regelmatig vragen van klanten hoe zij hun Remote Desktop Services (RDI) of Virtual Desktop Infrastructure (VDI) omgevingen moeten licentiëren. In deze uitgebreide blog beantwoordt Manuel Middendorp de volgende vragen over dit onderwerp: wanneer heb je een Windows Enterprise licentie nodig, moet daarop Software Assurance worden aangekocht of is een Virtual Deskop Access (VDA) abonnement misschien een betere oplossing en heb je ook een RDS Client Access License (CAL) nodig?

Door Manuel Middendorp, Senior/Teamleader Microsoft – 26 februari 2019

 Leestijd: 3.30 minuten

Het juiste licentieadvies

Het juiste licentieadvies hangt af van verschillende factoren. Bijvoorbeeld of jouw organisatie werkt met fat clients of thin (of zero) clients. Welke technologie wordt er aangeboden en van welke uitgever, etc. Ook is het belangrijk te weten over welke contractvorm we spreken.

Het licentiëren van Remote Desktop Services omgevingen

Om de licentiemethode te begrijpen is het goed om eerst uit te leggen wat een RDS omgeving precies doet. RDS is een functie in Windows Server die gebruikers in staat stelt applicaties te benaderen die in het datacenter draaien. Je maakt een connectie naar de betreffende Windows Server met RDS en kunt van daaruit op afstand werken.

Om de Windows Server te mogen benaderen is vrijwel altijd een Windows Server Client Access License (CAL) nodig. Daarnaast heb je een RDS CAL nodig om de RDS functionaliteiten te kunnen gebruiken. In de RDS CAL is ook App-V opgenomen om applicaties te kunnen streamen. Als je meer apparaten gebruikt dan er users zijn, kun je beter een User CAL inzetten in plaats van een Device CAL.

Voor applicaties die op de RDS Server staan en benaderd worden vanaf de verschillende devices, moet je over licenties beschikken. Dit is nodig per device of per user - wanneer het gaat om een product dat in een Office 365 abonnement beschikbaar is (bijvoorbeeld Office 365 ProPlus, Visio of Project for Office 365). Binnen deze oplossing wordt een RDS Server sessie benaderd door de gebruiker. Licentiëring van het desktop Operating System staat dan ook los van de RDS licentiëring.

Licentiëren van Virtual Desktop Infrastructure omgevingen

VDI is een virtualisatietechniek waardoor je toegang krijgt tot een volledig virtuele desktop die op een server wordt gehost. In dit geval draait dus jouw Windows Professional of Enterprise OS, met daarop al jouw applicaties en settings, in het datacenter.

In deze situatie geldt een uitzondering op Windows CAL gebied. Er zijn fysieke Operating System Environments (OSE’s) die uitsluitend worden gebruikt voor het hosten en beheren van virtuele OSE´s. In dit geval vermeldt de Microsoft Product Terms dat je geen Windows CAL’s nodig heeft voor toegang tot die fysieke OSE. De kans is echter groot dat er binnen een omgeving overige Windows Servers staan waarvoor wel een CAL benodigd of al aanwezig is. Een spreekwoordelijke sigaar uit eigen doos dus.

Wanneer je een VDI omgeving baseert op technologie van Microsoft, heb je een RDS CAL nodig. Ook is een System Center Configuration Manager Client Management License nodig voor het beheer van de virtuele omgeving.

De RDS CAL heb je echter niet in alle gevallen nodig. Wanneer je bijvoorbeeld met Citrix XenDesktop werkt en je geen functionaliteit gebruikt van de RDS Server, is deze CAL niet nodig. Wil je in een VDI omgeving aanvullend gebruik maken van de mogelijkheid om applicaties te streamen met App-V? Dan is het Microsoft Desktop Optimization Pack (MDOP) nodig, waar je recht op krijgt via actief Software Assurance.

Om de versie van het Windows OS dat in het datacenter draait te mogen benaderen, heb je Virtual Desktop Access (VDA) nodig. Dit recht is opgenomen in de Software Assurance voor Windows Enterprise, maar is ook beschikbaar als los abonnement. Je moet een upgradelicentie met Software Assurance hebben voor alle fat clients die binnen een werkomgeving een virtuele desktop kunnen benaderen met daarop een Windows besturingssysteem. Ook kun je de primaire gebruikers van deze fat clients licentiëren via een user licentie. Hiervoor kun je kiezen wanneer deze gebruikers ook vanaf andere apparaten zoals een thuis-PC of een extra tablet toegang moeten krijgen tot de VDI omgeving.

Er zijn ook scenario’s waar je geen upgradelicentie met Software Assurance  kan aanschaffen. Bijvoorbeeld voor thin clients of thuis-PC’s van niet-primaire gebruikers die een VDI omgeving benaderen. In dit geval moet je een VDA Subscription aankopen; beschikbaar per device of per user.  Bij een identificeerbaar en voorspelbaar aantal thin clients kun je kiezen voor het apparaatgebonden licentiemodel. Wanneer je gebruikers hebt (die geen hoofdgebruiker zijn van een fat client) die met een groter aantal apparaten toegang moeten hebben tot de VDI omgeving kies je voor het licentiemodel per gebruiker. Dat geldt ook wanneer het aantal apparaten niet te voorspellen is, wat vaak het geval is wanneer de VDI omgeving is opengesteld voor remote gebruik. Deze VDA subscription geeft overigens geen recht op een lokale installatie van het Windows OS.

Het is overigens ook mogelijk om een VDI omgeving op te zetten waarbij je geen virtuele Windows desktop, maar een virtuele Windows Server aan de gebruikers aanbiedt. Deze technologie maakt gebruik van Windows RDS functionaliteit. In dat geval volstaat het om de server(s) te voorzien van Windows Server Datacenter, Windows CAL en RDS CAL.

Ook in een VDI omgeving moet je licenties afnemen voor het gebruik van applicaties (zoals Office, Project en Visio).

Enterprise (Subscription) Agreements in een VDI of RDS omgeving

De diverse licentiecontracten van Microsoft bieden mogelijkheden om beide situaties te licentiëren. Maar wanneer je dit binnen een Enterprise Agreement wilt doen, geldt een standaardisatieplicht. Wanneer je Windows Enterprise of VDA in het contract opneemt, moet je voor elk ‘gekwalificeerd apparaat’ of 'gekwalificeerde gebruiker' een licentie afnemen.

Maar wat is nu een gekwalificeerd apparaat? Uit de definitie die Microsoft hiervoor aanhoudt valt te herleiden dat in een VDI omgeving elk apparaat gelicentieerd moet worden voor de device based standaardisatieproducten die in het contract worden opgenomen. Deze producten zijn Windows Enterprise, VDA, Office Professional Plus, Core CAL Device CAL en Enterprise CAL Device CAL.

Wat betreft de definitie van een gekwalificeerde gebruiker is het relevant te weten dat dit iedereen is die een Enterprise product gebruikt. In relatie tot RDS en VDI zijn dat dus in ieder geval de Windows Server CAL (als onderdeel van de Core en Enterprise CAL Suite) en Windows Enterprise en VDA.

In een RDS omgeving wordt vaak gewerkt met thin clients of zelfs met zero clients. Deze apparaten draaien bijvoorbeeld op Windows Embedded en kunnen technisch ook geen Windows Professional installatie aan. Volgens de definitie zouden deze apparaten dus mogen worden uitgesloten als ‘gekwalificeerd apparaat’. Het kan dus zijn dat een organisatie met 2.000 werkplekken een Enterprise Agreement tekent, met daarin alleen Windows Enterprise licenties voor de 600 fat clients die binnen de omgeving aanwezig zijn. Het minimum hierin is overigens 500, omdat dat de ondergrens van een Enterprise Agreement is.

Is bij deze organisatie op de RDS Server Office Professional Plus geïnstalleerd? Dan heb je  uiteraard wel licenties nodig voor alle devices die een verbinding kunnen maken met deze RDS Server. In dat geval sluit je dus de thin client uit voor de standaardisatieplicht op Windows, maar kun je wel 2.000 maal Office Professional Plus in het Enterprise contract opnemen.

Meer informatie of advies nodig?

Ben je op zoek naar meer informatie over de licentiëring van RDS of VDI binnen jouw organisatie? Laat dan je gegevens achter in het onderstaande formulier.

 Neem NU contact met ons op!

Neem contact op

Manuel Middendorp

Manuel Middendorp

Senior/Teamleader Microsoft

Deel deze pagina